Historical Irish Corpus
1600 - 1926
Historical Dictionary of Irish
Search the corpus
Browse the Text Archive 1600-1926
Cúrsaidhe an tSaoghail
Title
Cúrsaidhe an tSaoghail
Author(s)
Feargus Finn-bhéil,
Pen Name
Fearghus Finn-bhéil
Composition Date
1899
Publisher
An Claidheamh Soluis
Téacs
Comhad TEI
Gnáth-Théacs
Comhad ePub
Search Texts
Enter word/phrase
Search Type
Headword
Standardised
Exact match
Phrase
Word Type
All
Adjective
Noun
Preposition
Pronoun
Verb
Verbal Noun
Poetry/Prose
Both
Prose
Poetry
Set Dates
1600
1926
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE TEI [ <!ENTITY hellip "…"> ]> <TEI><teiHeader type="text"> <fileDesc> <titleStmt><title type="main">Cúrsaidhe an tSaoghail</title><author><name type="main">Feargus Finn-bhéil</name></author><respStmt> <resp>Electronic edition compiled by</resp> <name>Foclóir na Nua-Ghaeilge</name> </respStmt> </titleStmt><editionStmt> <edition> <note type="N">CS1899_04_01_33</note> <note type="L">33</note> <note type="B">1899</note> <note type="C">Prós</note> <note><p>Description of how and why changes were made</p></note> </edition> </editionStmt><publicationStmt> <publisher>Foclóir na Nua-Ghaeilge</publisher> <pubPlace>19 Dawson Street, Dublin 2</pubPlace> <pubPlace>http://www.ria.ie/research/focloir-na-Nua-Ghaeilge.aspx</pubPlace><date>2016</date><idno>CS1899_04_01_33</idno><distributor>Royal Irish Academy</distributor> <availability> <p>Creative Commons Attribution Non-Commercial Share Alike (cc by-nc-sa)</p> </availability> </publicationStmt> <sourceDesc><biblStruct><analytic><author>Feargus Finn-bhéil</author><title>Cúrsaidhe an tSaoghail</title></analytic><monogr> <title level="j">An Claidheamh Soluis</title><imprint><publisher>An Claidheamh Soluis</publisher><date>1899</date></imprint> </monogr> </biblStruct></sourceDesc></fileDesc> </teiHeader> <text><body><div><p> <lb n="1"/><span>Cúrsaidhe an tSaoghail</span></p> <lb n="2"/> <lb n="3"/><p><span>Éire</span></p> <lb n="4"/> <lb n="5"/><p><span>Eadtromuigheadh trosgadh an charghais i ndíoghóis</span> <lb n="6"/><span>Bhaile ath' Cliath mar gheall ar an slaghadán-mór atá go</span> <lb n="7"/><span>leathan ann 'san aimsir seo. Tá an triuch leis imeasg</span> <lb n="8"/><span>na n-aosánach ann. Deirthear gurab é fé ndeara na</span> <lb n="9"/><span>h-aicidí sin a bheith chomh h-olc agus táid, an fhuacht agus</span> <lb n="10"/><span>an teas a bheith ag rith ar a chéile mar tá siad le coici-</span> <lb n="11"/><span>gheas. Ba mheasa ná sain an aimsir lasmuigh d'Éirinn.</span> <lb n="12"/><span>Bhí sneachta go glúnaibh ortha i Sasana.</span></p> <lb n="13"/> <lb n="14"/><p><span>Is clos dúinn go dtáinig sgata bitheamhnach go Bhaile</span> <lb n="15"/><span>ath' Cliath ó Lúnduin seachtmhain ó shoin i gcomhair na</span> <lb n="16"/><span>Casga. Thugadar mná le na gcois i dtreo ná béadh</span> <lb n="17"/><span>aon droch-amhras ortha agus bhíodar idir fhear agus</span> <lb n="18"/><span>mhnaoi gabhtha san éadach is daoire. Fé dhéin na</span> <lb n="19"/><span>dteampaull atá lán gach oidhche do'n tseachtmhain seo</span> <lb n="20"/><span>thángadar do réir cosamhlacht. Tá súil ag na constá-</span> <lb n="21"/><span>blaibh na ndiaidh, mar aon tairbhe dhóibh é.</span></p> <lb n="22"/> <lb n="23"/><p><span>Tá mór-ghearán ag eirghe ó gach aon taobh ar na</span> <lb n="24"/><span>bóithribh iarainn seo againn agus nÉirinn. Nuair tugadh</span> <lb n="25"/><span>cead dá lucht stiúrtha na bóithre seo do dhéanamh is fé</span> <lb n="26"/><span>thuairim maitheasa do dhéanamh do'n dúthaigh é - sé sin</span> <lb n="27"/><span>adeir an dlighe linn. Acht bíonn an dlighe cam go minic.</span> <lb n="28"/><span>Is é cúram lucht stiúrtha na mbóthar a bpócaidhe féin</span> <lb n="29"/><span>do líonadh, agus an phighinn is aoirde bhaint amach. Tá</span> <lb n="30"/><span>na cumainn phuiblidhe ar fuaid na hÉireann 'ghá iarraidh</span> <lb n="31"/><span>ar an Riaghaltas na bóithre iarainn do thógaint fé na</span> <lb n="32"/><span>gcúram féin agus an dlighe chur i bhfeidhm. Tá gairm</span> <lb n="33"/><span>amuigh ar chomh-thionól phuiblidhe ag Méire Bhaile ath' Cliath</span> <lb n="34"/><span>i gcómhair an 19mhadh lá déag d'Abrán leis an intinn</span> <lb n="35"/><span>sin.</span></p> <lb n="36"/> <lb n="37"/><p><span>Fuarthas cionntach fear do mhuintir Mhac hÉil ag na</span> <lb n="38"/><span>siseonaibh móra i gConndae Muigh Eó gur imir sé droch-</span> <lb n="39"/><span>úsáid ar mháthair a chéile do chuir chum báis í. Níor</span> <lb n="40"/><span>tugadh breith fós air.</span></p> <lb n="41"/> <lb n="42"/><p><span>Marbhadh sglábhaidhe bhí ag obair ag saor i mBaile</span> <lb n="43"/><span>ath' Cliath tamall ó shoin, agus bhain a bhaintreabhach dhá</span> <lb n="44"/><span>chéad púnt le dlighe do'n mhaighisdir an lá fé dheireadh</span> <lb n="45"/><span>mar gheall ar a bhás.</span></p> <lb n="46"/> <lb n="47"/><p><span>Bhí Seaghan Ó Dubhghaill, fear muc do sgóladh, ag</span> <lb n="48"/><span>obair le na chéird i dtigh búistéara i mBaile ath' Cliath</span> <lb n="49"/><span>an tseachtmhain seo ghabh tharainn nuair sgein muc na</span> <lb n="50"/><span>choinne agus chaith isteach san uisge beirbhthe é. Cailleadh</span> <lb n="51"/><span>gan mhoill é.</span></p> <lb n="52"/> <lb n="53"/><p><span>Tháinig maith-shluagh mór Éireannach i gceann a chéile</span> <lb n="54"/><span>i Manchester i Sasana an oidhche fé dheireadh ag éis-</span> <lb n="55"/><span>teacht le Seaghan Diolúin agus le Tomás ua Conchubhair,</span> <lb n="56"/><span>Feisirí. Dubhairt an Diolúnach go mbéadh na hÉirean-</span> <lb n="57"/><span>naigh chomh comhachtach anois agus bhíodar riamh i dtigh</span> <lb n="58"/><span>Feise na Sacsan acht go dtuigidís a chéile agus an</span> <lb n="59"/><span>réidhteach a bheith eatortha. Obair gan tábhacht, ar</span> <lb n="60"/><span>seisean, is eadh bheith ag cur i n-aghaidh ár hamhad nó go</span> <lb n="61"/><span>reidhtighmíd féin le chéile. Ní mór ná gur cuma dhúinn</span> <lb n="62"/><span>linn nó 'nár gcoinne aon chomhluadar Sasanach an fhaid</span> <lb n="63"/><span>is bheidh an sgeul mar tá againn sa bhaile. Cuirimís</span> <lb n="64"/><span>ár dteach féin i gcóir, ar dhtúis, ar sé, agus éistfidh an</span> <lb n="65"/><span>Sasanach go cneasda linn na dhiaidh sin.</span></p> <lb n="66"/> <lb n="67"/><p><span>Ní mór an muinighin atá aige deireadh bheith leis an</span> <lb n="68"/><span>imreasán de bhárr an agallaimh atá le bheith i mBaile</span> <lb n="69"/><span>ath' Cliath an ceathramhadh lá d'Abrán. B'é a cheannas</span> <lb n="70"/><span>féin, adeir sé, ba leath-sgeul ag a eascáirdíbh go dtí</span> <lb n="71"/><span>seo, acht gheobhaid siad leath-sgeul éigin eile feasda</span> <lb n="72"/><span>chum bheith i n-achran a chéile.</span></p> <lb n="73"/> <lb n="74"/><p><span>Seo sómpla ar an gcuma tá gnó na hÉireann dá</span> <lb n="75"/><span>dhéanamh sa bhFeis. Tá an fear thall ag meudughadh a</span> <lb n="76"/><span>ghléis cogaidh an aimsir seo, agus mhol an Fheis na</span> <lb n="77"/><span>milleoin airgid sa mbreis chuige sin an lá eile.</span> <lb n="78"/><span>Leagfar níos mó ná milleoin eile cána ar Éirinn dá</span> <lb n="79"/><span>dhruim sin, acht níor chuir na choinne as Éirinn sa bhFeis</span> <lb n="80"/><span>acht aon tseisear amháin.</span></p> <lb n="81"/> <lb n="82"/><p><span>Feargus Finn-bhéil</span></p></div></body></text></TEI>
19 Dawson Street, Dublin 2
D02 HH58 +353 1 676 2570 info@ria.ie
Cookie Use
Website developed by Niall O'Leary Services