Historical Irish Corpus
1600 - 1926
Historical Dictionary of Irish
Search the corpus
Browse the Text Archive 1600-1926
Dánta de chuid Uladh (An tUltach)
Title
Dánta de chuid Uladh (An tUltach)
Author(s)
Anaithnid,
Compiler/Editor
Ó Tuathail, Éamonn
Composition Date
1841
Publisher
(Béal Feirste: Comhaltas Uladh, 1951)
Téacs
Comhad TEI
Gnáth-Théacs
Comhad ePub
Search Texts
Enter word/phrase
Search Type
Headword
Standardised
Exact match
Phrase
Word Type
All
Adjective
Noun
Preposition
Pronoun
Verb
Verbal Noun
Poetry/Prose
Both
Prose
Poetry
Set Dates
1600
1926
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE TEI [ <!ENTITY hellip "…"> ]> <TEI><teiHeader type="text"> <fileDesc> <titleStmt><title type="main"/><author><name type="main"/></author><respStmt> <resp>Electronic edition compiled by</resp> <name>Deirdre D'Auria and Eilís Ní Mhearraí</name> </respStmt> </titleStmt><editionStmt> <edition> <note type="N">===pb n="8" /=== B</note> <note type="L"/> <note type="B"/> <note type="C"/> <note><p>Description of how and why changes were made</p></note> </edition> </editionStmt><publicationStmt> <publisher>Foclóir na Nua-Ghaeilge</publisher> <pubPlace>19 Dawson Street, Dublin 2</pubPlace> <pubPlace>http://www.ria.ie/research/focloir-na-Nua-Ghaeilge.aspx</pubPlace><date>2016</date><idno>===pb n="8" /=== B</idno><distributor>Royal Irish Academy</distributor> <availability> <p>Creative Commons Attribution Non-Commercial Share Alike (cc by-nc-sa)</p> </availability> </publicationStmt> <sourceDesc><bibl><title/><author/><imprint><publisher/><date/></imprint> </bibl></sourceDesc></fileDesc> </teiHeader> <text><body><div><p><span> </span> <lb n="0"/><span>XVII. AN CAILÍN BÁN.</span></p> <lb n="1"/> <lb n="2"/><p><span>Ag gluaiseadh amach damhsa maidin shamhraidh</span> <lb n="3"/><span>'Sé chuala mé an channtáil 's na ceóltaidhe binn,</span> <lb n="4"/><span>Ag gach éan dob aille a' fagháil buaidhe air a chéile,</span> <lb n="5"/><span>An londubh 's a' smaolach 's a' nightingale.</span> <lb n="6"/><span>Bhí caoirigh a' méalthaigh agus uain a léimnigh,</span> <lb n="7"/><span>Ag déanamh pléisiúir do mhíle grádh;</span> <lb n="8"/><span>Bhí cnuic a' réabadh le teas na gréine</span> <lb n="9"/><span>Ag moladh sgéimhe mo chailín bán.</span></p> <lb n="10"/> <lb n="11"/><p><span>II.</span> <lb n="12"/><span>Ó fhíor-bhárr 'sé chonairc mé an stáid-bhean</span> <lb n="13"/><span>A coiscéim státamhail ró-shásta romham,</span> <lb n="14"/><span>Réult na maidne gan choc gan lása,</span> <lb n="15"/><span>. . . A fuais gift ón nádúireacht a chuir uirthi coróin.</span> <lb n="16"/><span>Budh ghile a croiceann ná an sneachta b'áille,</span> <lb n="17"/><span>Ionná an eala snámha air a'loch le stát;</span> <lb n="18"/><span>Bhí dearcaint mhómhar ina súile ómra,</span> <lb n="19"/><span>'S ní fhacas leithide mo chailín bán.</span></p> <lb n="20"/> <lb n="21"/><p><span>III</span> <lb n="22"/><span>Budh bhinne a glórthaidh ná flute is orgáin,</span> <lb n="23"/><span>Ná Apollo béul-bhinn ná Orpheus mín;</span> <lb n="24"/><span>Budh mheillse liomsa an tseoid ag caint liom</span> <lb n="25"/><span>Ná stór na Frainc agus ór an tsaoghail.</span> <lb n="26"/><span>Shiubhail mé an Ásia 's cuid mhór d'Arábia,</span> <lb n="27"/><span>ó Thransilbhénia go hOlympus breágh,</span> <lb n="28"/><span>Insa méid sin réagún, 's dá ndéarfainn Éirinn,</span> <lb n="29"/><span>Ní fhacas leithide mo chailín bán.</span></p> <lb n="30"/> <lb n="31"/><p><span>IV</span> <lb n="32"/><span>Dá mbéinn mar Hector nó Alexander,</span> <lb n="33"/><span>Nó 'm impire, India b'í so mo fheidhm:</span> <lb n="34"/><span>Mo choróin go hiomlán go dtiúrfainn gan roinn díth</span> <lb n="35"/><span>'S nach n-iarrfainn mar chompórt acht stór mo chléibh.</span> <lb n="36"/><span>Mo chréatúr alainn, sgéimh gach nádúire,</span> <lb n="37"/><span>'Tá súgach sásta deas díreach árd,</span> <lb n="38"/><span>Go bfuil sí le chéile mar obair chéir bheach,</span> <lb n="39"/><span>'S ní fhacas leithid mo chailín bán.</span></p> <lb n="40"/> <lb n="41"/><p><span>V</span> <lb n="42"/><span>Gay, Pope is Dryden, an triúr i n-aoinfheacht,</span> <lb n="43"/><span>Cha chuirfeadh a tréartha 'lic síos air dóigh;</span> <lb n="44"/><span>An péanntóir is snasta cha ndéanfadh a leithide;</span> <lb n="45"/><span>Air gach filidh foghluimte go dtug sí buaidh.</span> <lb n="46"/><span>Homer eagnaidhe 's a pheanna tréitheach</span> <lb n="47"/><span>Air a ciall 's air a méin mhaith gur sgriobh sé a lán;</span> <lb n="48"/><span>An chuilim nó an eala, an t-uan nó an phoenix -</span> <lb n="49"/><span>Gur deise liom féin go mór mo chailín bán.</span></p> <lb n="50"/> <lb n="51"/><p><span>VI</span> <lb n="52"/><span>Ó thús, tráth chonairc mé í, leis an fhírinn innsigh,</span> <lb n="53"/><span>Chuir a ciall 's a simplidheacht oram stráic;</span> <lb n="54"/><span>Tháinic Ciúpid timchioll annsin i gcinnteacht,</span> <lb n="55"/><span>Lena shoighde tinntidhe ghoin sí in mo lár.</span> <lb n="56"/><span>A bhlánairt mhaiseach, tabhair cabhair gan mhoill domh,</span> <lb n="57"/><span>'S gurab é dearcadh do mhall rosg d'fhág mé faoi smál,</span> <lb n="58"/><span>A phlannda is deise ariamh dár hinnligeadh,</span> <lb n="59"/><span>Gan do chabhir nó compórt go bhfuigh' mé bás.</span></p> <lb n="60"/> <lb n="61"/><p><span>VII</span> <lb n="62"/><span>A ainndhir álainn, tabhair damhsa párdún,</span> <lb n="63"/><span>Agus freagair go sásta insa gceist so anois -</span> <lb n="64"/><span>"An duine saoghalta thú nó naoimh-bhean áird-ríogh,</span> <lb n="65"/><span>A tháinic mar bhláinirt anois 'nar measg?</span> <lb n="66"/><span>An tú Aurora nó an dia-bhean Flora</span> <lb n="67"/><span>Nó an tú Adonis a fuair sgéimh an tslóigh?</span> <lb n="68"/></p> </div> <pb n="9"/> <div><lb n="69"/><p><span>Nó an tú Helen sgiamhach fá dtug Diomedes</span> <lb n="70"/><span>Don iomad géur-ghoin ag cuan an Tróidh?"</span></p> <lb n="71"/> <lb n="72"/><p><span>VIII</span> <lb n="73"/><span>'Sé dubhairt sí liomsa go ciúin is go céillidh:</span> <lb n="74"/><span>"Ná bí dom bhréagnugadh, a bhuachaill óig.</span> <lb n="75"/><span>Is fearr liom fanacht seal gan chéile</span> <lb n="76"/><span>Nó go bhfuigh' mé pléisiúr is a thuilleadh spóirt.</span> <lb n="77"/><span>Dod chomhrádh cumainn go dtug mé spéis mhór</span> <lb n="78"/><span>'S duit féin i n-éinfheacht, a mhíle grádh.</span> <lb n="79"/><span>Is é is ainm damhsa "Polaidh bhéusach"</span> <lb n="80"/><span>Ó Chootehill aedhearach nó "an Cailín Bán"."</span></p> <lb n="81"/> <lb n="82"/><p><span>IX</span> <lb n="83"/><span>Le méad mo lúthgháire ní thiocfadh liom innsigh</span> <lb n="84"/><span>Nuair a fuair mé 'un cainte le mo mhíle grádh -</span> <lb n="85"/><span>'Sé dubhairt mé léithsan go socair simplidhe</span> <lb n="86"/><span>Go raibh cóir gan mhoill againn araon le fagháil.</span> <lb n="87"/><span>Go raibh tír is talamh is Jove na séud linn</span> <lb n="88"/><span>'S fortacht araon againn air muir 's air tráigh,</span> <lb n="89"/><span>Go gceanglochadh Hymen le toil na cléire</span> <lb n="90"/><span>Mé féin le cheile 'gus mo chailín bán.</span></p> <lb n="91"/> <lb n="92"/><p><span>X</span> <lb n="93"/><span>Ó thathaighe daoine 'sé thóigfead árus</span> <lb n="94"/><span>'S cha bhíom 'mo raca a choidhch' níos mó,</span> <lb n="95"/><span>Gach neóin 's gach maidin a' smuaineadh ort, a óig-bhean,</span> <lb n="96"/><span>'S má ghní tú m'atharrach cha bhíomsa beó.</span> <lb n="97"/><span>A' meabhrughadh ortsa go mbiad go cinnte,</span> <lb n="98"/><span>'S na plánóidigh in m'inntinn, a mhíle grádh,</span> <lb n="99"/><span>Agus nuaidheacht freisealta ag tíacht 'mo thimchioll</span> <lb n="100"/><span>Ua shíol na bprionnsaidh, mo chailín bán.</span></p> <lb n="101"/> <lb n="102"/><p/></div></body></text></TEI>
19 Dawson Street, Dublin 2
D02 HH58 +353 1 676 2570 info@ria.ie
Cookie Use
Website developed by Niall O'Leary Services