Historical Irish Corpus
1600 - 1926
Historical Dictionary of Irish
Search the corpus
Browse the Text Archive 1600-1926
Beatha na Gaedhilge
Title
Beatha na Gaedhilge
Author(s)
Ní fios,
Composition Date
1902
Publisher
An Claidheamh Soluis
Téacs
Comhad TEI
Gnáth-Théacs
Comhad ePub
Search Texts
Enter word/phrase
Search Type
Headword
Standardised
Exact match
Phrase
Word Type
All
Adjective
Noun
Preposition
Pronoun
Verb
Verbal Noun
Poetry/Prose
Both
Prose
Poetry
Set Dates
1600
1926
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE TEI [ <!ENTITY hellip "…"> ]> <TEI><teiHeader type="text"> <fileDesc> <titleStmt><title type="main">Beatha na Gaedhilge</title><author><name type="main">Ní fios</name></author><respStmt> <resp>Electronic edition compiled by</resp> <name>Foclóir na Nua-Ghaeilge</name> </respStmt> </titleStmt><editionStmt> <edition> <note type="N">CS1902_09_27_484</note> <note type="L">484</note> <note type="B">1902</note> <note type="C">Prós</note> <note><p>Description of how and why changes were made</p></note> </edition> </editionStmt><publicationStmt> <publisher>Foclóir na Nua-Ghaeilge</publisher> <pubPlace>19 Dawson Street, Dublin 2</pubPlace> <pubPlace>http://www.ria.ie/research/focloir-na-Nua-Ghaeilge.aspx</pubPlace><date>2016</date><idno>CS1902_09_27_484</idno><distributor>Royal Irish Academy</distributor> <availability> <p>Creative Commons Attribution Non-Commercial Share Alike (cc by-nc-sa)</p> </availability> </publicationStmt> <sourceDesc><biblStruct><analytic><author>Ní fios</author><title>Beatha na Gaedhilge</title></analytic><monogr> <title level="j">An Claidheamh Soluis</title><imprint><publisher>An Claidheamh Soluis</publisher><date>1902</date></imprint> </monogr> </biblStruct></sourceDesc></fileDesc> </teiHeader> <text><body><div><p> <lb n="1"/><span>An Claidheamh Soluis</span> <lb n="2"/><span>Áth-Cliath, Seacht-mhí 27, 1902</span></p> <lb n="3"/> <lb n="4"/><p><span>Beatha na Gaedhilge</span></p> <lb n="5"/> <lb n="6"/><p><span>Támaoid ag déanamh go mear, tapa ar aimsir na</span> <lb n="7"/><span>hoibre anois — aimsir na Gaedhilge do mhúnadh agus</span> <lb n="8"/><span>d'fhoghluim. Tá gach éan chraobh dáiríribh ar fuaid na</span> <lb n="9"/><span>tíre go léir ag leagaint amach gléas oibre, gléas</span> <lb n="10"/><span>foghluma dóibh féin le haghaidh an gheimhridh seo chugainn,</span> <lb n="11"/><span>nó muna bhfuilid badh cheart dóibh do bheith. Rinneadh</span> <lb n="12"/><span>an nídh céadna i n-uraidh agus déanfar amhlaidh an</span> <lb n="13"/><span>bhliadhain seo chugainn arís. Agus, a léaghthóirí, cad</span> <lb n="14"/><span>chuige? Cad chuige foghluim na Gaedhilge, nó éan</span> <lb n="15"/><span>teanga eile, acht an Ghaedhilg go sonnradhach, an Ghaedhilg</span> <lb n="16"/><span>go speisialta. Dar ndóigh ní chum í chur i bhfolach i gcúl</span> <lb n="17"/><span>ar n-inchinne do rinneamar í d'fhoghluim. Gan amhras</span> <lb n="18"/><span>ní headh acht le haghaidh í labhairt. Sin é bun bárr &</span> <lb n="19"/><span>críoch na hoibre ar fad agus na bíodh éan díchéille,</span> <lb n="20"/><span>éan dul amudha ar domhan orainn 'na thaobh. Badh chóir</span> <lb n="21"/><span>go mbadh leór dúinn do bheith ag mealladh daoine</span> <lb n="22"/><span>eile agus gan do bheith 'ghár mealladh féin.</span> <lb n="23"/><span>Beatha na Gaedhilge í labhairt, agus muna labhar-</span> <lb n="24"/><span>far í cionas is féidir í chongbháil beó? Muna</span> <lb n="25"/><span>ndéanfar é bhus cuimhin linn, acht an ndéantar? Ní</span> <lb n="26"/><span>dhéantar, agus gidh gur leasg linn do luadh tá</span> <lb n="27"/><span>Gaedhilgeóirí cliste céimeamhla go leór cionntach san</span> <lb n="28"/><span>nídh seo chomh maith le cách. Nach dona agus nach bocht</span> <lb n="29"/><span>an cás é go gcaithfimíd féin é sin d'admháil?</span> <lb n="30"/><span>B'éidir go ndéarfadh duine go labhraidh na Gaedhig-</span> <lb n="31"/><span>eoirí Gaedhilg lena chéile i gcomhnuidhe acht deirimídne</span> <lb n="32"/><span>leis ná labhraid & nach annamh dúinn beirt Gaedhilg-</span> <lb n="33"/><span>eoirí maithe d'fheicsint agus iad ag stealladh Béarla</span> <lb n="34"/><span>go tiugh ar a chéile agus gur feasach dóibh ná fuil</span> <lb n="35"/><span>radharc níos sgannallaigh ná níos díchéillidhe 'ná é ar</span> <lb n="36"/><span>dhruim talmhan. Mar sin de cionas a bhfaghmaois é</span> <lb n="37"/><span>d'iarraidh ar dhaoinibh eile í labhairt, sé sin daoine</span> <lb n="38"/><span>ná bhéadh éan mhórán spéise aca innti? Dearfaidís</span> <lb n="39"/><span>gur ag magadh fútha & fúinn féin do bhéidhmís & bhéadh</span> <lb n="40"/><span>an ceart aca. Beatha na Gaedhilge í labhairt agus</span> <lb n="41"/><span>dá luaithe tugamaoid é sin fá deara i ndáiríribh seadh</span> <lb n="42"/><span>is fearr dúinn féin agus do'n Ghaedhilg é.</span></p></div></body></text></TEI>
19 Dawson Street, Dublin 2
D02 HH58 +353 1 676 2570 info@ria.ie
Cookie Use
Website developed by Niall O'Leary Services